Số tiền bảo hiểm là gì? Phân biệt với phí bảo hiểm

Khi tìm hiểu về bảo hiểm nhân thọ hay phi nhân thọ, chúng ta thường bị bủa vây bởi hàng loạt thuật ngữ phức tạp. Trong đó, phí bảo hiểm và số tiền bảo hiểm là hai yếu tố then chốt nhất. Việc hiểu sai hoặc nhầm lẫn giữa hai khái niệm này có thể dẫn đến những quyết định sai lầm, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi và túi tiền của bạn.

Bài viết này sẽ giúp bạn bóc tách chi tiết khái niệm số tiền bảo hiểm là gì cùng những quy định xoay quanh yếu tố cốt lõi này.

Số tiền bảo hiểm là gì

Theo quy định tại Luật Kinh doanh bảo hiểm 2022: Số tiền bảo hiểm là số tiền mà bên mua bảo hiểm và doanh nghiệp bảo hiểm (hoặc chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài) thỏa thuận trong hợp đồng bảo hiểm để bảo hiểm cho đối tượng bảo hiểm (tài sản, trách nhiệm dân sự hoặc con người) trên cơ sở yêu cầu của bên mua bảo hiểm.

Hiểu một cách đơn giản và thực tế nhất, số tiền bảo hiểm hay mệnh giá bảo hiểm (tiếng Anh là Sum Insured) là hạn mức chi trả tối đa hoặc số tiền được ấn định trên hợp đồng mà công ty bảo hiểm sẽ căn cứ vào đó để bồi thường hoặc chi trả quyền lợi cho bạn khi có sự kiện bảo hiểm xảy ra (như ốm đau, bệnh tật, thương tật, tử vong hoặc đáo hạn hợp đồng).

Tìm hiểu về số tiền bảo hiểm được ghi trong hợp đồng

Cách phân bổ số tiền bảo hiểm trong các loại hình:

• Bảo hiểm nhân thọ: Số tiền bảo hiểm đóng vai trò bảo vệ nguồn thu nhập của người trụ cột, hỗ trợ viện phí hoặc là khoản tiền lớn chi trả cho gia đình khi có biến cố lớn (bệnh lý nghiêm trọng, tử vong).
• Bảo hiểm phi nhân thọ (Nhà cửa, xe cộ, sức khỏe): Số tiền bảo hiểm thường được xác định dựa trên giá trị thực tế của tài sản được bảo hiểm, hoặc là giới hạn chi trả tối đa cho mỗi lần khám chữa bệnh của người tham gia.

Xem thêm: Top 10 công ty bảo hiểm phi nhân thọ uy tín hiện nay

Các loại số tiền bảo hiểm phổ biến (Phân loại)

Số tiền bảo hiểm không phải là một con số "bất di bất dịch" mà nó có thể biến động linh hoạt trong suốt thời hạn hợp đồng để phù hợp với nhu cầu thực tế của người tham gia. Hiện nay, số tiền bảo hiểm được chia thành 3 loại chính:

• Số tiền bảo hiểm gốc: Là giá trị bảo hiểm được ghi nhận và áp dụng tại thời điểm hợp đồng bắt đầu có hiệu lực pháp lý.
• Số tiền bảo hiểm gia tăng: Là số tiền bảo hiểm gốc được cộng thêm một khoản giá trị (thường thông qua các khoản bảo tức tích lũy, lãi chia hoặc kết quả đầu tư) đối với các dòng sản phẩm bảo hiểm nhân thọ có yếu tố tích lũy. Hoặc khách hàng có thể chủ động yêu cầu tăng số tiền bảo hiểm gốc vào Ngày kỷ niệm hợp đồng (tính từ năm thứ hai trở đi) khi rủi ro được giảm thiểu theo quy định của pháp luật.
• Số tiền bảo hiểm giảm: Trường hợp hoàn cảnh tài chính thay đổi, người mua bảo hiểm chủ động yêu cầu giảm bớt mức phí đóng hàng năm. Lúc này, công ty bảo hiểm sẽ điều chỉnh giảm số tiền bảo hiểm tương ứng vào Ngày kỷ niệm hợp đồng để cân bằng lại bài toán rủi ro.

Hợp đồng bảo hiểm bắt buộc phải đề cập đến số tiền bảo hiểm

Có bắt buộc phải đề cập đến số tiền bảo hiểm trong hợp đồng?

Căn cứ vào Luật Kinh doanh bảo hiểm, một hợp đồng bảo hiểm hợp pháp bắt buộc phải bao gồm các nội dung chủ yếu sau:

1. Thông tin các bên (Bên mua, người được bảo hiểm, người thụ hưởng, công ty bảo hiểm).
2. Đối tượng bảo hiểm.
3. Số tiền bảo hiểm hoặc giá trị tài sản được bảo hiểm hoặc giới hạn trách nhiệm bảo hiểm.
4. Phạm vi, quyền lợi, quy tắc và điều khoản bảo hiểm.
5. Quyền và nghĩa vụ của các bên.
6. Thời hạn và thời điểm hợp đồng có hiệu lực.
7. Mức phí bảo hiểm, phương thức đóng phí.
8. Phương thức bồi thường.
9. Phương thức giải quyết tranh chấp.

Tùy thuộc vào loại hình bảo hiểm (nhân thọ, tài sản hay trách nhiệm dân sự) mà hợp đồng sẽ thể hiện một trong các tiêu chí trên. Nói cách khác, thuật ngữ cụ thể "Số tiền bảo hiểm" không bắt buộc xuất hiện trong mọi loại hợp đồng, nhưng giới hạn trách nhiệm tài chính của công ty bảo hiểm thì bắt buộc phải có.

Phân biệt số tiền bảo hiểm và phí bảo hiểm

Để phân biệt rõ ràng:

• Số tiền bảo hiểm (Sum Insured): Khoản tiền bạn nhận về khi gặp rủi ro hoặc đáo hạn.
• Phí bảo hiểm (Insurance Premium): Khoản tiền bạn nộp đi định kỳ cho công ty bảo hiểm để duy trì hợp đồng.

Giữa hai yếu tố này có mối quan hệ chặt chẽ và tỷ lệ thuận với nhau, được thể hiện rõ qua công thức định phí nền tảng:

Phí bảo hiểm = Tỷ lệ phí x Số tiền bảo hiểm

(Trong đó, Tỷ lệ phí do công ty bảo hiểm tính toán riêng cho từng nhóm đối tượng dựa trên độ tuổi, giới tính, nghề nghiệp và mức độ rủi ro).

Ví dụ thực tế: Khách hàng A (35 tuổi) tham gia gói bảo hiểm với Số tiền bảo hiểm là 500.000.000 VND. Nếu sản phẩm này có tỷ lệ phí là 0,026, thì số phí bảo hiểm khách hàng A phải đóng hàng năm sẽ là:

0,026 x 500.000.000 = 13.000.000 VND/năm

Số tiền bảo hiểm càng cao, trách nhiệm rủi ro của công ty bảo hiểm càng lớn, đồng nghĩa với việc phí bảo hiểm bạn phải đóng càng cao và ngược lại. Khi bạn đóng phí đầy đủ, đúng hạn, công ty bảo hiểm sẽ đảm bảo chi trả đúng số tiền bảo hiểm đã cam kết.

Số tiền bảo hiểm và thì phí bảo hiểm có quan hệ tỷ lệ thuận

Một số lưu ý quan trọng người tham gia bảo hiểm cần biết

Để tối ưu hóa quyền lợi và tránh những rắc rối không đáng có sau này, người tham gia bảo hiểm cần nằm lòng các lưu ý dưới đây:

• Tính toán số tiền bảo hiểm hợp lý: Hãy dựa vào mức thu nhập, chi phí thiết yếu của gia đình và các mục tiêu tương lai để chọn mệnh giá bảo hiểm phù hợp. Đừng chọn số tiền bảo hiểm quá cao vượt quá năng lực tài chính, dẫn đến gánh nặng đóng phí, gây ảnh hưởng đến kế hoạch chi tiêu khác.
• Đọc kỹ và hiểu rõ các thuật ngữ: Đừng ngần ngại yêu cầu tư vấn viên giải thích rõ các khái niệm như Số tiền bảo hiểm gốc, số tiền bảo hiểm tăng/giảm và các điều khoản loại trừ bồi thường.
• Lựa chọn hình thức đóng phí phù hợp: Bạn có thể đóng phí một lần duy nhất để an tâm tận hưởng quyền lợi dài lâu (không lo biến động thu nhập tương lai). Hoặc chọn đóng phí định kỳ (Tháng/Quý/Năm) để vừa linh hoạt dòng tiền, vừa rèn luyện thói quen tiết kiệm có kỷ luật.
• Đóng phí đúng hạn và đầy đủ: Đây là nghĩa vụ bắt buộc để duy trì hiệu lực hợp đồng. Nếu chậm đóng phí quá thời gian gia hạn, hợp đồng có thể bị mất hiệu lực, đồng nghĩa với việc bạn sẽ không được chi trả số tiền bảo hiểm nếu chẳng may có rủi ro phát sinh.

Hy vọng bài viết từ TOPI đã giúp bạn làm rõ khái niệm số tiền bảo hiểm là gì cùng mối quan hệ của nó với phí bảo hiểm. Hãy cân nhắc kỹ lưỡng để thiết kế cho mình một giải pháp bảo vệ tài chính thông minh và vừa vặn nhất! Ngoài ra, đừng quên trang bị cho mình thêm một “Lá chắn thu nhập” - Bảo hiểm chủ động trên TOPI: TẠI ĐÂY nhằm bảo vệ dòng tài chính không bị đứt gãy khi rủi ro mất việc làm.