Cách tính bảo hiểm xã hội phải đóng hàng tháng và BHXH 1 lần

Cách tính bảo hiểm xã hội (BHXH) như thế nào để đảm bảo quyền lợi tối đa? Thay vì lội qua hàng chục thông tư phức tạp, bài viết này sẽ cung cấp thẳng cho bạn 2 công thức cốt lõi: Cách tính số tiền BHXH trích đóng từ lương hàng tháng (10,5%) và Cách tính tiền BHXH 1 lần nhận về khi nghỉ việc. Tất cả số liệu đã được cập nhật theo hệ số trượt giá mới nhất kèm ví dụ minh họa dễ hiểu ngay dưới đây. 

Cách tính mức đóng bảo hiểm xã hội hàng tháng (Áp dụng BHXH bắt buộc)

Hàng tháng, người lao động và doanh nghiệp cùng có trách nhiệm đóng BHXH dựa trên quỹ lương làm căn cứ đóng bảo hiểm. Đối với phần trích từ lương của người lao động, tổng tỷ lệ trích là 10,5%.

Tỷ lệ trích đóng cụ thể từ lương người lao động:

Hưu trí, tử tuất: 8%

Bảo hiểm y tế (BHYT): 1,5%

Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN): 1%

Tổng cộng: 10,5%/tiền lương mỗi tháng.

Công thức tính số tiền đóng BHXH hàng tháng:

Số tiền người lao động đóng = 10,5% x Mức tiền lương đóng BHXH

Lưu ý quan trọng về mức lương căn cứ:

• Mức sàn (Tối thiểu): Không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng do Nhà nước quy định tại thời điểm đóng.
• Mức trần (Tối đa): Tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu (Mức tham chiếu tương đương mức lương cơ sở).

Dưới đây là bảng tra cứu mức lương tối thiểu vùng làm căn cứ đóng BHXH:

Ví dụ thực tế: Bạn làm việc tại doanh nghiệp thuộc Vùng I, mức lương ký trên hợp đồng làm căn cứ đóng bảo hiểm là 10.000.000 đồng/tháng.

Số tiền trích từ lương của bạn để đóng bảo hiểm hàng tháng là: 10.000.000 x 10,5% = 1.050.000 đồng.

Hướng dẫn cách tính bảo hiểm xã hội kèm ví dụ

Cách tính tiền BHXH 1 lần cho người lao động

Người lao động tham gia BHXH bắt buộc sau một năm nghỉ việc (hoặc người tham gia BHXH tự nguyện sau một năm không tiếp tục đóng) và chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu, nếu có yêu cầu thì sẽ được giải quyết hưởng BHXH một lần.

Công thức tính tổng quát tính mức hưởng BHXH 1 lần:

Mức hưởng BHXH 1 lần = (1,5 x Mbqtl x Số năm đóng trước 2014) + (2 x Mbqtl x Số năm đóng từ 2014 trở đi)

Trong đó:

• Mbqtl: Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH của toàn bộ quá trình đóng, đã được nhân với hệ số điều chỉnh trượt giá của Nhà nước.
• Quy tròn thời gian lẻ: Từ 1 đến 6 tháng được tính là 0,5 năm; từ 7 đến 11 tháng được tính là 1 năm. Nếu đóng chưa đủ 1 năm, mức hưởng tối đa bằng 2 tháng Mbqtl.

Ví dụ minh họa chi tiết (Áp dụng hệ số trượt giá mới):

Giả sử Công nhân A tham gia BHXH bắt buộc trong các khoảng thời gian với mức lương cụ thể như dưới đây. Tổng thời gian đóng là 37 tháng (tương đương 3 năm 1 tháng). Sau khi nghỉ việc đủ 1 năm, công nhân A làm thủ tục rút BHXH 1 lần.

Áp dụng bảng hệ số điều chỉnh tiền lương đóng BHXH mới nhất (theo quy định tại Nghị định 158/2025/NĐ-CP), các mức lương được cập nhật giá trị thực tế như sau:

Cách tính cụ thể như sau:

Bước 1: Tính Mức bình quân tiền lương (Mbqtl)

Tổng số tiền lương sau điều chỉnh: 20.448.000 + 17.686.800 + 8.731.200 + 17.462.400 + 5.649.600 + 16.599.000 = 86.577.000 đồng.

Tổng số tháng đóng: 37 tháng.

Mbqtl = 86.577.000 / 37 = 2.339.919  đồng

Bước 2: Phân tách thời gian hưởng và tính tiền

Thời gian đóng trước năm 2014: 12 tháng (1 năm).

Trợ cấp giai đoạn trước 2014 = 2.339.919 x 1 x 1,5 = 3.509.879 đồng.

Thời gian đóng từ năm 2014 trở đi: 25 tháng (2 năm 1 tháng). Số tháng lẻ 1 tháng được quy tròn thành 0,5 năm \rightarrow Tính là 2,5 năm.

Trợ cấp giai đoạn từ 2014 = 2.339.919 x 2,5 x 2 = 11.699.595 đồng.

Kết luận: Tổng số tiền BHXH một lần công nhân A được nhận là:

3.509.879 + 11.699.595 = 15.209.474  đồng

Lợi ích khi đóng BHXH người lao động cần biết

Dù việc rút BHXH 1 lần giải quyết được nhu cầu tài chính trước mắt, các chuyên gia an sinh xã hội luôn khuyến khích người lao động bảo lưu thời gian đóng để hướng tới hưởng lương hưu. Việc duy trì đóng BHXH mang lại những lợi ích to lớn:

• Có nguồn thu nhập ổn định khi về già: Nhận lương hưu hàng tháng đảm bảo cuộc sống độc lập tài chính, không phụ thuộc con cái.
• Được cấp thẻ BHYT miễn phí: Trong suốt thời gian hưởng lương hưu, người lao động được quỹ BHXH đóng BHYT với mức hưởng khám chữa bệnh lên tới 95%.
• Chế độ tử tuất cho thân nhân: Khi người hưởng lương hưu qua đời, người lo mai táng nhận được trợ cấp mai táng bằng 10 lần mức lương cơ sở, thân nhân được hưởng trợ cấp tuất hàng tháng hoặc một lần.

Giải pháp bảo vệ thu nhập toàn diện trước nguy cơ mất việc làm

Việc tham gia BHXH là nền tảng an sinh tối thiểu bắt buộc của người lao động. Tuy nhiên, trong kỷ nguyên kinh tế đầy biến động, rủi ro mất việc làm do doanh nghiệp cắt giảm nhân sự hay giải thể luôn là mối lo hiện hữu. Trong khi quy trình nhận trợ cấp thất nghiệp từ Nhà nước cần thời gian để xét duyệt và chi trả, các hóa đơn sinh hoạt hằng ngày của bạn vẫn không thể dừng lại.

Lá chắn thu nhập: Bảo vệ tài chính trong mọi hoàn cảnh

Để xây dựng một tấm lưới phòng thủ tài chính vững chắc hơn, người lao động có thể lựa chọn kết hợp thêm giải pháp Bảo hiểm “Lá chắn thu nhập” trên ứng dụng TOPI – sản phẩm bảo hiểm trợ cấp mất việc được cung cấp bởi Công ty Cổ phần Bảo hiểm OPES.

"Lá chắn thu nhập" là lớp bảo vệ thu nhập thứ hai, giúp bạn và gia đình vững vàng tài chính trước những tình huống ngoài ý muốn: 

• Quyền lợi trợ cấp tối đa lên tới 14.000.000 đồng khi Hợp đồng lao động bị chấm dứt do Công ty phá sản hoặc Cắt giảm nhân sự diện rộng thuộc phạm vi bảo hiểm.
• Thủ tục tinh gọn, nhận tiền bồi thường nhanh sau 15 ngày.
• Mức phí cực kỳ hợp lý chỉ từ 200k/năm.
• Cơ hội nhận hoàn TOPI lên tới 30% (An tâm trọn kỳ - Hoàn tiền 10% khi không phát sinh sự kiện bảo hiểm đối với chu kỳ thanh toán dài hạn).

Đừng để những biến động của thị trường làm chủ động cuộc sống của bạn. Hãy tải ngay ứng dụng TOPI và kích hoạt "Lá chắn thu nhập" để bảo vệ túi tiền của mình ngay hôm nay!